| home | over winternachten | mailing | archief | zoek | 
switch to English version of this website
Winternachten - Internationaal literatuurfestival Den Haag - Postbus 63410, 2502 JK Den Haag - Nederland - +31(0)70 3650222 - 
foto Serge Ligtenberg

foto Serge Ligtenberg

WINTERNACHT 2

Wat weten we eigenlijk van de ziel? Vraag het Midas Dekkers en hij ontneemt je al je illusies. Hij opende de tweede Winternacht, en daarmee een zoektocht naar de ziel. Op andere podia jonge dichters, vrouwen op ontdekkingsreis, pure performers uit de Cariben, het dictee Sranatongo, film en muziek. Een programma op vijf podia met o.a. Allard Schröder, Karen Armstrong, Pankaj Mishra, Ramsey Nasr, Izaline Calister en Cynthia McLeod.

Theater aan het Spui & Filmhuis Den Haag - zaterdag 13 januari 2007 - 20.00 uur
Désanne van Brederode en Midas Dekkers - foto Serge Ligtenberg

Désanne van Brederode en Midas Dekkers - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Désanne van Brederode  |  Midas Dekkers  |  Douwe Draaisma  |  Michaël Zeeman (gespreksleider)

Op zoek naar de ziel. Deel 1: De Wetenschap

‘Je ziel is een heilig iets, ze is door God ingeblazen en als je ouder wordt groeien er haartjes op.’ Zo dacht men over de ziel in de Middeleeuwen. Maar hoe zit dat nu, wordt ze nog steeds door God ingeblazen en zo ja: door welke? Is de ziel biologisch te verklaren, zelfs nu we er niet langer op kunnen rekenen dat zij 21 gram weegt? Is de ziel alleen nog maar terug te vinden in de kunst, of levert ontzieling juist betere kunst op? Schrijvers, wetenschappers, filosofen, religiedeskundigen en kunstenaars gingen samen op zoek naar de ziel. Een expeditie in drie delen. Gespreksleider was Michaël Zeeman.

Strikt genomen is er geen enkel wetenschappelijk bewijs voor het bestaan van de ziel. Vanuit drie wetenschappelijke disciplines lijkt een zoektocht dus een onbegonnen taak. Het was aan Midas Dekkers om de richting te bepalen. Dat deed hij met een verhaal over lichaam en ziel dat hij speciaal voor Winternachten schreef. Douwe Draaisma, hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie, en schijfster en filosofe Désanne van Brederode reageerden vanuit hun vakgebied. Gedrieën kwamen ze tot meer inzicht in de biologische, neurologische en ethische waarde van de ziel. Nederlandstalig.

grote zaal theater - 20.10 tot 21.00 uur
Haytham Safia  - foto Serge Ligtenberg

Haytham Safia  - foto Serge Ligtenberg

met  Haytham Safia

Haytham Safia

Haytham Safia, de briljante jonge ud-speler uit Jeruzalem, laat klassieke Arabische muziek, jazz, oosterse en Afrikaanse klanken samenvloeien.

grote zaal theater - 21.10 tot 21.30 uur - 22.35 tot 23.00 uur
Michaël Zeeman, Karen Armstrong en Pankaj Mishra - foto Serge Ligtenberg

Michaël Zeeman, Karen Armstrong en Pankaj Mishra - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Karen Armstrong  |  Pankaj Mishra  |  Michaël Zeeman (gespreksleider)

Op zoek naar de ziel. Deel 2: De Religie

Is de ziel puur religieus? Het antwoord op die vraag en op de vermeende goddelijke kanten van de ziel gaven de Indiase schrijver Pankaj Mishra en de Britse schrijfster Karen Armstrong. Pankaj Mishra schreef de essayistische reisroman De Boeddha in de wereld, over zijn speurtocht naar Boeddha en de betekenis van het boeddhisme. Karen Armstrong is een van de grootste auteurs over religie. In de jaren zestig bracht ze zeven jaar door als non in een klooster van een katholieke onderwijscongregatie. Haar persoonlijke herinneringen en beschouwingen over het falen van de kerk, het wezen van het geloof, de eenzaamheid en de spirituele ervaringen beschreef ze in haar boek Door de nauwe poort. Haar boek Een geschiedenis van God, een cultuurgeschiedenis van duizend jaar christendom, jodendom en islam werd een wereldwijde bestseller. Daarin schreef ze: “De secularisatie die we momenteel meemaken is een volstrekt nieuw probeersel en nooit eerder in de geschiedenis van de mens voorgekomen.” Engelstalig.

grote zaal theater - 21.40 tot 22.25 uur
Klaas de Vries in Op zoek naar de ziel - foto Serge Ligtenberg

Klaas de Vries in Op zoek naar de ziel - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Theo Jansen  |  Allard Schröder  |  Klaas de Vries  |  Michaël Zeeman (gespreksleider)

Op zoek naar de ziel. Deel 3: De Kunst

Als er één beroepsgroep is die zich buigt over het eigen zielenheil dan is het wel het kunstenaarsgilde. Zijn de ogen de spiegel van de ziel? Is de ziel het hoogste? Wat brengt de ziel het meeste heil, de wereld of het Elysisch eiland? Wat zou Achterberg bedoeld hebben met “En in een alom wervelend verliezen / van bloem en zon en horizon / stegen uw stille zielekimmen / blauw aan het hart rondom”? Kan een schrijver, beeldend kunstenaar of componist nu nog iets met een dergelijk hoogdravend ideaal? Schrijver Allard Schröder, beeldend kunstenaar Theo Jansen en componist Klaas de Vries zochten naar de bezieling en ontzieling van de kunst. Nederlandstalig.

grote zaal theater - 23.05 tot 23.55 uur
Paul van der Gaag, Karin Anema, Bert Paasman en Ineke Holtwijk - foto Serge Ligtenberg

Paul van der Gaag, Karin Anema, Bert Paasman en Ineke Holtwijk - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Karin Anema  |  Ineke Holtwijk  |  Bert Paasman  |  Paul van der Gaag (gespreksleider)

Vrouwen op ontdekkingsreis

Welke dame kiest het ongebaande pad? Waarom zou ze de risico’s van ziekte, roof en de onbekende bush riskeren? Twee reisschrijfsters en een professor gingen in gesprek. Karin Anema trok de binnenlanden van Suriname in, Ineke Holtwijk maakte kennis met een recent ontdekte indianenstam in het hart van Brazilië. Bert Paasman, emeritus hoogleraar Koloniale Letteren, zocht naar de drijfveren van eerdere ontdekkingsreizigsters. Begrijpen Anema en Holtwijk hun voorgangsters? Nederlandstalig.

kleine zaal theater - 20.10 tot 21.00 uur
Izaline Calister - foto Serge Ligtenberg

Izaline Calister - foto Serge Ligtenberg

met  Izaline Calister

Izaline Calister - gezongen verhalen

Gezongen gedichten horen we vaker, een gezongen verhaal ligt minder voor de hand. De Curaçaose jazz-ster Izaline Calister doet het toch. De verhalen die ze kent uit haar jeugd passen wonderwel in haar composities. In de komende jaren zal Izaline met Winternachten rond de wereld reizen, om tijdens de overzeese edities van het festival op zoek te gaan naar verhalen uit andere landen. Ze startte haar wereldreis in Den Haag.

kleine zaal theater - 21.10 tot 21.30 uur - 22.35 tot 23.00 uur
Sombra en Changa Hickinson - foto Serge Ligtenberg

Sombra en Changa Hickinson - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Changa Hickinson  |  Sombra  |  Michiel van Kempen (gespreksleider)

Performers pur sang: Suriname en Sint Maarten

Overdonderend en bezwerend brengt Changa Hickinson van Sint Maarten zijn geëngageerde, activistische poëzie op toneel, bulderend en zingend over kolonialisme en slavernij, dan weer fluisterend over armoede en onderdrukking. Even geëngageerd is de Surinaamse dichter Sombra. Een pure performer, die met zijn droogkomische voordracht het publiek in de tang houdt. Engelstalig.

kleine zaal theater - 21.40 tot 22.25 uur
Giselle Ecury, Karin Amatmoekrim en Celestine Raalte  - foto Serge Ligtenb

Giselle Ecury, Karin Amatmoekrim en Celestine Raalte  - foto Serge Ligtenb

beluister geluidsopname

met  Karin Amatmoekrim  |  Giselle Ecury  |  Celestine Raalte  |  Noraly Beyer (gespreksleider)

Omwille van liefde - Surinaamse en Arubaanse schrijfsters in Nederland

Familiebanden, migratie als ontdekkingsreis, en de zoektocht van de liefde. Dat zijn de thema’s in het werk van drie Caribische schrijfsters in Nederland. Ze schrijven over het zoeken naar een nieuw bestaan overzee. In de Sranantongo gedichten van de Utrechtse Celestine Raalte spelen de sterke familiebanden tussen Creoolse vrouwen een grote rol. De Arubaans-Nederlandse Giselle Ecury, schrijfster van de roman Erfdeel en de Surinaams-Javaanse auteur Karin Amatmoekrim (Wanneer wij samen zijn) schrijven over de migratie als ontdekkingsreis naar een nieuwe en eigen plek. Nederlandstalig.

kleine zaal theater - 23.05 tot 23.55 uur
Vrouwkje Tuinman en Rustum Kozain - foto Serge Ligtenberg

Vrouwkje Tuinman en Rustum Kozain - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Rustum Kozain  |  Alfred Schaffer  |  Vrouwkje Tuinman  |  Tsead Bruinja (gespreksleider)

Jonge dichters - deel 1

Het is onze uitdrukkelijke wens anoniem te blijven´, dichtte Alfred Schaffer in zijn laatste bundel Schuim. Desondanks droegen hij en vijf andere dichters van de jonge generatie hun werk voor. In het eerste deel: Alfred Schaffer, gedebuteerd in 2001 met de bundel Zijn opkomst in de Voorstad. Hij studeerde en werkte in Kaapstad, de stad van de dichter Rustum Kozain. Het debuut van Kozain, This Carting Life, verscheen in 2005. Hij deed onderzoek naar de Engelstalige Zuid-Afrikaanse poëzie uit de jaren zeventig. De eerste bundel van Vrouwkje Tuinman, getiteld Vitrine, kwam uit in 2004. Ze las uit haar nieuwe bundel De Receptie. Dichter Tsead Bruinja presenteerde de dichters en ging met ze in gesprek. Het gesprek was Engelstalig, voordrachten van Nederlandse gedichten werden simultaan in het Engels geprojecteerd.

filmhuis 7 - 20.10 tot 21.05 uur
Een scholiere in gesprek  met Alfred Schaffer - foto Serge Ligtenberg

Een scholiere in gesprek met Alfred Schaffer - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met o.a.  Alfred Schaffer (presentator)

Scholierendichters

Onderschat ze niet, de jonge dichttalenten van de Haagse middelbare scholen. In de afgelopen jaren maakten ze veel indruk met de gedichten die ze voor Winternachten schreven. Alfred Schaffer presenteert de jonge dichters, die zich lieten inspireren door een dichter in de klas, films over poëzie en dichters op internet. Vanavond horen we het resultaat: hun persoonlijke ontdekkingreis in dichtvorm. Nederlandstalig.

filmhuis 7 - 21.10 tot 21.35 uur
Ramsey Nasr  - foto Serge Ligtenberg

Ramsey Nasr  - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Ramsey Nasr  |  Willem Thies  |  Florence Tonk  |  Tsead Bruinja (gespreksleider)

Jonge dichters - deel 2

Het is onze uitdrukkelijke wens anoniem te blijven´, dichtte Alfred Schaffer in zijn laatste bundel Schuim. Desondanks droegen hij en vijf andere dichters van de jonge generatie hun werk voor. In dit tweede deel: Voormalig stadsdichter van Antwerpen Ramsey Nasr, gedebuteerd in 2000 met de bundel 27 gedichten & Geen lied. Hij las enkele gedichten uit onze-lieve-vrouwe-zeppelin. Willem Thies was oprichter van het literaire punkrockmagazine Zeroxat. Toendra is zijn eerste dichtbundel, gepubliceerd in 2006 en bekroond met de C. Buddingh'-prijs. In hetzelfde jaar debuteerde journaliste, vertaalster en dichteres Florence Tonk met de bundel Anders komen de wolven. Dichter Tsead Bruinja presenteerde de dichters en ging met ze in gesprek.

filmhuis 7 - 21.40 tot 22.25 uur

Film: Goudlijn

De ontdekking van een spoorwegkerkhof vormde voor filmmaker Hans Hylkema de aanleiding voor een gefilmde ontdekkingsreis door de binnenlanden van Suriname. Een documentaire over de Surinaamse 173 kilometer lange spoorlijn die ooit de goudzoekers naar hun concessies moest vervoeren. Nederlandstalig.

filmhuis 7 - 22.35 tot 23.25 uur
Noraly Beyer schrijft mee met het dictee Sranantongo - foto Serge Ligtenberg

Noraly Beyer schrijft mee met het dictee Sranantongo - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met o.a.  Cavy G.  |  René Hart (jurylid)  |  Eva Essed-Fruin (juryvoorzitter)  |  Rabin Baldewsingh (voorlezer)  |  Cynthia McLeod (voorlezer en presentator)

Dictee Sranantongo

Primeur voor Nederland! Een openbaar dictee voor iedereen die Sranantongo spreekt. De lingua franca van Suriname heeft sinds de jaren tachtig een officiële spelling. Maar wie beheerst haar? We namen de stand van zaken op: sprekers van het Sranantongo testten hun kennis. De beste speller was zangeres Denise Jannah. Zij won het nieuwe vertaalwoordenboek Sranan-Nederlands/Nederlands-Sranan. Het dictee werd samengesteld door Cynthia McLeod. Zij en Rabin Baldewsingh, wethouder in Den Haag, dicteerden de tekst. Onder de Surinaams/Nederlandse deelnemers aan het dictee waren schrijver Clark Accord, musicus Ronald Snijders, zanger en acteur Juan Wells en actrice Gerda Havertong.

filmhuis 6 - 20.10 tot 21.30 uur

Film: Promised Paradise

Het islamisme in Indonesië: Filmer Leonard Retel Helmrich laat zien hoe theatermaker Agus de confrontatie aangaat met de ter dood veroordeelde daders van de aanslag op de discotheek op Bali in 2002. Hij interviewt de enige nog levende dader, Imam Samudra, het brein achter de aanslag. Pa Leo helpt hem om in contact te komen met de overleden daders. Zijn zij dankzij de Jihad werkelijk lijnrecht naar de hemel opgestegen? En zo niet, hebben ze dan spijt van hun daad? Onverwachte antwoorden op onverwachte vragen. Nederlands ondertiteld.

filmhuis 6 - 21.40 tot 22.30 uur
De 'balancing boulder' uit Mana Beyond Belief

De 'balancing boulder' uit Mana Beyond Belief

Film: Mana Beyond Belief

Volgens de Maori in Nieuw Zeeland bezit zelfs het meest onbeduidende plantje in het bos mana, een bijzondere kracht. Elke cultuur heeft haar eigen objecten en wezens waaraan mana wordt toegekend. Het regisseursduo Peter Friedman en Roger Manley maakte een zoektocht naar mana en reisde de hele de wereld af. Het resultaat is een wonderbaarlijke verzameling: van gigantische boeddhabeelden, Afrikaanse voorvaders met een springlevende piemel, tot de Amerikaanse vlag, de verloren vingers van Hitler of een boom in volle bloei. Allemaal hebben ze mana en worden ze vereerd.

filmhuis 6 - 22.35 tot 00.05 uur
Giselle Ecury en Celestine Raalte signeren - foto Serge Ligtenberg

Giselle Ecury en Celestine Raalte signeren - foto Serge Ligtenberg

met  DJ Jairzinho  |  Valerie van Leersum en Gerco Aerts

Boeken, platen en het achtergelaten land

Een schijnbaar rustpunt in het theater was de foyer. DJ Jairzinho draaide zijn platen, schrijvers signerden hun boeken. De Kotomisi Shop nodigde bezoekers uit in zijn huiskamer van Surinaamse culturen. Beeldend kunstenaar Valerie van Leersum en componist Gerco Aerts lieten bezoekers in hun interactieve installatie reizen naar Suriname, Marokko en Indonesië, luisterend naar verhalen van een achtergelaten land, toekomst en verlangens, familie en tradities.

foyer theater - 20.00 tot 23.55 uur
Dansen op de muziek van Benkadi International - foto Serge Ligtenberg

Dansen op de muziek van Benkadi International - foto Serge Ligtenberg

met  Benkadi International

De Afrikaanse dansvloer: Benkadi

Deze Winternacht eindigde op de dansvloer met muziek van de zes mannen van de band Benkadi International. Een krachtige combinatie van oude volksliedjes en moderne swingende muziek uit Afrika.

foyer theater - 23.55 tot 01.30 uur