| home | over winternachten | mailing | archief | zoek | 
switch to English version of this website
Winternachten - Internationaal literatuurfestival Den Haag - Postbus 63410, 2502 JK Den Haag - Nederland - +31(0)70 3650222 - 
> home > archief > Winternachten 2010 > WINTERNACHTEN 2
Jonathan Safran Foer - foto Jerry Bauer

Jonathan Safran Foer - foto Jerry Bauer

WINTERNACHTEN 2

Winternachten 2 biedt u de keuze uit programma's op vijf podia in één theatergebouw. Met uw kaartje kunt u een avond lang kiezen naar welke zaal u gaat. Met literatuur, film en muziek, en tientallen gasten uit binnen- en buitenland. De avond opent met de Amerikaanse auteur Jonathan Safran Foer. Dan start een programma met onder anderen Ramsey Nasr, Joris Luyendijk, Ernst Reijseger, Antjie Krog, Joke van Leeuwen, Marjolijn Februari, Boi Antoin, Junot Diaz en Karin Amatmoekrim. Een internationaal programma, met auteurs uit o.a. Suriname, Bonaire en Sint Eustatius, Zimbabwe, Zuid-Afrika, de Dominicaanse Republiek, Haiti, België en Nederland.

WINTERNACHTEN RADIO: LUISTER NAAR INTERVIEWS MET
JAN DONKERS, CHRISTINE OTTEN


Kunst ontregelt, vermaak bevestigt. Zo was het toch? Of gaat die regel niet meer op? Is de wereld door crisis, migratie en terreur zo in wanorde geraakt dat schrijvers nu juist op zoek gaan naar orde? Vanavond stelt Winternachten de schrijvers de vraag hoe de ontregeling in hun werk doordringt en wat hun antwoord is op verandering en chaos. Moeten ze, zoals Jonathan Safran Foer en Petina Gappah uit Zimbabwe, vooral op zoek naar de onderliggende orde? Of moeten ze de wanorde juist ruim baan geven in hun werk? Moet de schrijver de wereld laten zien in al zijn verwarring? Of heeft de schrijver een maatschappelijke taak? Als heelmeester?

Theater aan het Spui & Filmhuis Den Haag - zaterdag 16 januari 2010 - 20.00 uur
Wim Brands en Jonathan Safran Foer - foto Serge Ligtenberg

Wim Brands en Jonathan Safran Foer - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Jonathan Safran Foer  |  Wim Brands (gespreksleider)

Jonathan Safran Foer: Regels of ontregeling?

'De boodschap is dat je grenzen en restricties nodig hebt om vrijheid te kunnen ervaren'. Het zijn woorden van Jonathan Safran Foer (VS) in een interview dat hij in november aan Vrij Nederland gaf. Foer, die de avond over regels en ontregeling opent, is als geen ander in staat om uit schijnbaar ongerelateerde brokstukken een verhaal te laten ontstaan. Hoe doet hij dat? Is schrijven voor hem een manier om orde te scheppen in de onoverzichtelijke werkelijkheid van alledag? Hoe kijkt hij aan tegen de opvatting dat een schrijver zou moeten ontregelen? Is dat een misverstand uit de vorige eeuw waar we ons zo gauw mogelijk van moeten ontdoen? Journalist Wim Brands spreekt met Foer over chaos en regels en over de maatschappelijke rol die literatuur kan spelen. Zijn nieuwste boek Dieren eten, over vegetarisme, doet vermoeden dat Foer hier een belangrijke taak voor zichzelf ziet weggelegd. ENG

grote zaal theater - 20.00 tot 21.00 uur
Christine Otten en Antjie Krog - foto Serge Ligtenberg

Christine Otten en Antjie Krog - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Antjie Krog  |  Christine Otten  |  Wim Brands (gespreksleider)

Big Brother op bezoek

Bij Christine Otten en Antjie Krog valt de ontregeling met de deur in huis. Zij ontdekten dat zij in onafhankelijk van elkaar geschreven boeken een bijna identieke scene hadden beschreven, namelijk een inval van de politie in huis. Beide invallen gebeurden op verdenking van betrokkenheid bij terroristische aanslagen in de jaren negentig. De affaire in de roman van Otten voert terug op een terroristische actie van RARA in Nederland; die in het non-fictie boek van Krog op een ANC-moord in Zuid-Afrika. In "Big Brother op Bezoek' vraagt Wim Brands de schrijfsters beide boeken te vergelijken en te plaatsen in de tijd. Is het toeval dat beiden schrijven over hoe de persoonlijke leefomgeving van hun personages, en daarmee hun vrijheid, wordt geschonden? Is het toeval dat ze nu, na 9/11, over deze kwesties schrijven?

grote zaal theater - 21.05 tot 22.00 uur
Ernst Reijseger en Ramsey Nasr - foto Serge Ligtenberg

Ernst Reijseger en Ramsey Nasr - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Ramsey Nasr  |  Ernst Reijseger  |  Jan Donkers (gespreksleider)

De grenzen van de chaos

Soms lijkt het dat kunst vooral ontstaat waar orde is opgeheven. Maar het kan natuurlijk ook zijn dat zelfs de meest ontregelende kunstenaar toch houvast nodig heeft. De cellist Ernst Reijseger scheert met zijn muziek langs de grenzen van wat zijn instrument aan mogelijkheden te bieden heeft. Ramsey Nasr, Dichter des Vaderlands, onderzoekt in gedichten als Mi have een Droom de grenzen van het Nederlands, en als acteur en regisseur verkeert hij regelmatig in het grensgebied tussen tekst en improvisatie. Deze twee kunstenaars gaan, onder leiding van Jan Donkers, met elkaar in gesprek over regels en chaos en de schijnbare vrijheid tijdens improvisaties. Hoe chaotisch mag en moet het worden? Welke regel zullen ze nooit breken? Een programma vol voordracht en ontregelende muziek.
NL

grote zaal theater - 22.05 tot 23.00 uur
 - foto Serge Ligtenberg

- foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Tash Aw  |  Wim Brands  |  Jonathan Safran Foer  |  Petina Gappah  |  Joke van Leeuwen  |  Shahriar Mandanipour  |  Ramsey Nasr

De beslissende regels

Of literatuur nou troost of verwart, of het de weg wijst of ontregelt, zeker is dat iedere schrijver ergens op zijn of haar levenspad zodanig getroffen is door een passage, een regel, een beeld of een gedicht dat het richting heeft gegeven aan zijn of haar leven. Was het een jongensboek? Een tegeltje? Een column? Of toch die hooggewaardeerde, veel geciteerde passage uit de wereldliteratuur? Jonathan Safran Foer, Tash Aw, Ramsey Nasr, Joke van Leeuwen en Petina Gappah lezen dié passages voor die ooit voorgoed hun leven hebben bepaald, en onthullen wat er met ze gebeurde toen ze de regels voor het eerst lazen. Het programma begint met een optreden van de Iraanse auteur Shahriar Mandanipour met een voordracht uit eigen werk.
ENG

grote zaal theater - 23.05 tot 23.50 uur
Petina Gappah en Vamba Sherif - foto Serge Ligtenberg

Petina Gappah en Vamba Sherif - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Petina Gappah  |  Vamba Sherif  |  Joris Luyendijk (gespreksleider)

De noodzaak van chaos

Petina Gappah (Zimbabwe/Zwitserland) en Vamba Sherif (Nederland/Liberia) leven beiden in een zeer gereguleerde samenleving, maar schrijven over een samenleving die chaotisch en ongeregeld is. Joris Luyendijk gaat met hen in gesprek over de vraag of chaos en ontregeling een voorwaarde is zonder welke geen literatuur tot stand komt – denk aan Nederlandse schrijvers die naar de Balkan of Afghanistan afreizen om inspiratie op te doen. Moeten Nederlandse schrijvers de chaos opzoeken om literatuur te schrijven die er echt toe doet? Of moet je als schrijver terugschrikken voor de chaos en zelfs in de meest extreme omstandigheden op zoek gaan naar wat blijvend is? Je kunt je afvragen of Gappah en Sherif ook schrijver waren geworden wanneer ze in de rustige omgeving van de Alpen of het vlakke polderlandschap van Nederland zouden zijn geboren. ENG

kleine zaal theater - 20.00 tot 21.00 uur
Maikel van Hetten, Sandew Hira en Lucia Nankoe  - foto Serge Ligtenberg

Maikel van Hetten, Sandew Hira en Lucia Nankoe  - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Lucia Nankoe  |  Linda Polman  |  Sandew Hira (gespreksleider)  |  Maikel van Hetten (zang)

Ode aan Haïti

De zware aardbeving in Haïti, enkele dagen voor het festival, had gevolgen voor het festivalprogramma. De Haïtiaanse auteur Kettly Mars bleef ongedeerd, maar kon het eiland niet verlaten. Bovendien was Junot Diaz niet in staat om te reizen, vanwege de gevolgen van een (licht) auto ongeluk). Het festival besloot daarop een vervangend programma aan te bieden, rond de literatuur en geschiedenis van Haïti. Acteur/zanger Maikel van Hetten trad op met Linda Polman, voormalig correspondent in Haïti, de Surinaamse publicist Sandew Hira en Lucia Nankoe, programmamaker van Winternachten.

kleine zaal theater - 21.05 tot 22.00 uur
Zangeres Dina Medina van Cabocubajazz - foto Serge Ligtenberg

Zangeres Dina Medina van Cabocubajazz - foto Serge Ligtenberg

met  Cabocubajazz

Muziek: Cabocubajazz

Wie goed naar de muziek van de Kaapverdische eilanden luistert, hoort nog echo's van de fado van de Portugezen en de volksmuziek van West Afrika. De bittere geschiedenis van slaven en kolonisten samengebald in muziek. Cabocubajazz vermengt deze historische weemoed met opzwepende Cubaanse ritmes.

kleine zaal theater - 22.05 tot 23.00 uur
Marjolijn Februari, Antjie Krog, Frans Timmermans en Bas Heijne - foto Serge Ligtenberg

Marjolijn Februari, Antjie Krog, Frans Timmermans en Bas Heijne - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Marjolijn Februari  |  Antjie Krog  |  Frans Timmermans  |  Bas Heijne (gespreksleider)

Zeeman's bezieling

Op 27 juli 2009 overleed Michaël Zeeman. Hij was nog maar 50 jaar. Zijn belezenheid, kennis en liefde voor literatuur waren ongeëvenaard. Boeken waren zijn vrienden, zijn verwanten, zijn geliefden. Zeeman was dertien jaar als gespreksleider aan Winternachten verbonden. Zijn dood is niet alleen een groot verlies voor het culturele leven van Nederland, maar ook voor het festival. Hij laat een open plek achter die door niemand kan worden gevuld. Maar in de geest is hij nog steeds aanwezig. In Zeeman’s bezieling spreekt Bas Heijne met mensen uit de kunst, politiek en wetenschap over verantwoordelijkheid en zingeving; thema's die Michaël Zeeman na aan het hart lagen. Met dichter/schrijfster Antjie Krog, filosofe/publiciste Marjolijn Februari en staatssecretaris Frans Timmermans. Presentatie Bas Heijne. NL

kleine zaal theater - 23.05 tot 23.50 uur
Joshua Samson en een dichter-scholier - foto Serge Ligtenberg

Joshua Samson en een dichter-scholier - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Erik Lindner  |  Maarten Ornstein (muzikant)  |  Joshua Samson (muzikant)  |  Sanna Andréa-Dia (presentatrice)

Wintercafé 1: Who's Afraid of Youth

Het Wintercafé begint met een optreden van saxofonist en componist Maarten Ornstein en Joshua Samson (percussie). Ornstein heeft muziek gecomponeerd op gedichten die hij wel gelezen, maar nog niet gehoord heeft. In dit eerste van drie optredens op deze avond ontmoet Maarten Ornstein dichter Erik Lindner.
Vervolgens beklimmen leerlingen van twee Haagse middelbare scholen het podium en dragen zelfgeschreven gedichten voor. De afgelopen maanden kregen ze in de klas dichter Erik Lindner op bezoek die met hen poezië las. Vanavond treden Erik Lindner en scholieren op van Lyceum Ypenburg en Dalton College Voorburg. Presentatie Sanna Andréa-Dia. NL

filmhuis 7 - 20.00 tot 21.00 uur
Karin Amatmoekrim - foto Serge Ligtenberg

Karin Amatmoekrim - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Karin Amatmoekrim  |  Hugo Brandt Corstius  |  Saskia de Coster  |  Ronelda S. Kamfer  |  Joke van Leeuwen  |  Maarten Ornstein  |  Joshua Samson  |  Anton Valens  |  Sanna Andréa-Dia (presentatie)

Wintercafé 2: Hou vast! Oulipo.

Hou Vast! Oulipo en de literaire beperking: wie het spel speelt, maakt de regels. Het Franse OuLiPo gezelschap (Ouvroir Littéraire Potentielle, opgericht in 1960) vond dat je met een zelf opgelegde literaire beperking potentieel interessante teksten kon schrijven. Een tekst waarin alleen de e als klinker voorkomt, of een gedicht waarin alle letters van het alfabet terugkomen. Dit programma, een coproductie met het festival Wintertuin (Nijmegen), is een eerbetoon aan de schrijvers, wiskundigen en filosofen van het OuLiPo gezelschap. Schrijvers Saskia de Coster, Karin Amamoetkrin, Anton Valens en Joke van Leeuwen kregen van schrijver/wiskundige Hugo Brandt Corstius in Nijmegen een beperking opgelegd. Nu komen ze weer bij elkaar om de resultaten voor te dragen. Alle teksten zijn gepubliceerd – in beperkte oplage verkrijgbaar tijdens Winternachten!
Daarna het tweede optreden van saxofonist/componist Maarten Ornstein en Joshua Samson (percussie). Ornstein heeft muziek gecomponeerd op teksten van de Zuid-Afrikaanse dichteres Ronelda Kamfer. NL

filmhuis 7 - 21.05 tot 22.00 uur
Aan de Marokkaanse dis met Esma Abouzahra - foto Serge Ligtenberg

Aan de Marokkaanse dis met Esma Abouzahra - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Esma Abouzahra  |  Beatrijs Ritsema  |  Maarten Ornstein (muzikant)  |  Joshua Samson (muzikant)  |  Iman Humaydan (nachtgedachten 3)  |  Sanna Andréa-Dia (presentatrice)

Wintercafé 3: New Etiquettes, please!

Het is er weer: etiquette! Alsof het nooit is weggeweest. De winkels bieden ruime keuze in boeken die antwoord geven op vraag hoe je bestek moet neerleggen en oppakken, hoe je iemand het hof maakt en wanneer je wel en niet moet gaan zitten of opstaan. Etiquette-columniste Beatrijs Ritsema, legt uit hoe u op de juiste manier een echt Nederlands zesgangen diner doorkomt. Deze spoedcursus Nederlandse etiquette wordt met een smaakmakende Marokkaanse versie aangevuld. Esma Abouzahra laat u in woord en daad proeven van de regels die gelden aan de Marokkaanse dis. Aan u om uit deze potpourri van voorschriften ingrediënten te selecteren en uw eigen bouquet samen te stellen. Smakelijk! Presentatie Sanna Andréa-Dia.
Aan het eind van dit uur hoort en ziet u een optreden van saxofonist en componist Maarten Ornstein en Joshua Samson (percussie). Ornstein heeft muziek gecomponeerd op teksten van de Libanese schrijfster Iman Humaydan. NL.

filmhuis 7 - 22.05 tot 23.00 uur
Wycliffe Smith en Sanna Andréa-Dia - foto Serge Ligtenberg

Wycliffe Smith en Sanna Andréa-Dia - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Bòi Antoin  |  Wycliffe Smith  |  Sanna Andréa-Dia (presentatrice)

Wintercafé 4: Hollandse Koralen

De avond is bijna ten einde. Voor het slapen gaan is het goed en geruststellend om verhalen te horen. U krijgt ze van twee verhalenvertellers van eigen bodem, namelijk uit de nieuwe Nederlandse gemeenten Saba en Bonaire. Hollandse Koralen van Bonairiaan Bòi Antoin en Sabaan Wycliffe Smith. Presentatie Sanna Andréa-Dia. NL

filmhuis 7 - 23.05 tot 23.50 uur
Frank Zichem - foto Frank Zichem

Frank Zichem - foto Frank Zichem

met  Frank Zichem  |  Bert Jansma (presentator)

Film: Vuile was, schone handen

De Surinaamse documentairemaker Frank Zichem is nooit bang geweest om controversiële thema's aan de orde te stellen of de vuile was buiten te hangen. Hij maakte een indrukwekkend aantal documentaires, over de economische situatie in het volledig bankroete Suriname (Maandi, 1994), over het slavernijverleden in Suriname en Ghana (Katibo Ye Ye, 2003), over vakbondsleider Louis Doedel (1998) die in 1937 door de koloniale overheid in een psychiatrische inrichting werd opgesloten, en over Anton de Kom (Wij slaven van Suriname, 1999). Vanavond toont Winternachten een selectie uit Zichems werk en praat journalist Bert Jansma met de maker over het dilemma van Vuile was en schone handen. Aansluitend in de kleine zaal een programma over hetzelfde dilemma met Sandew Hira, Junot Diaz en Kettly Mars. NL

filmhuis 6 - 20.00 tot 21.00 uur

Film: Lars von Trier: The Five Obstructions

Op een festival over regels mag een film van Lars von Trier natuurlijk niet ontbreken. Von Trier, bekend van de tien regels voor filmers van Dogma-95, maakte met zijn vriend en mentor Jørgen Leth de film The Five Obstructions (2003).
In The Five Obstructions deelt Lars von Trier de lakens uit, terwijl Jørgen Leth - een gevierd kunstenaar en groot voorbeeld voor Von Trier - zich onderwerpt aan een reeks lastige opdrachten. De opgelegde regels resulteerden in vijf prachtige remakes van The Human Perfect, een korte film over menselijk gedrag die Leth maakte in 1967. Deens/NL ondertiteld.

filmhuis 6 - 21.05 tot 22.35 uur

Film: De Verleiders

Aan het eind van het festival, voordat u de koude nacht ingaat, wil Winternachten u handzame en warme regels meegeven. Daarom draaien we de documentaire De Verleiders (2009) van Martijn Kieft en IJsbrand van Veelen. Het gaat over de Don Juans van het uitgaansleven. De jongens die zonder problemen de mooiste meisjes om hun vinger winden. In De Verleiders delen deze vaklieden van de verleiding hun regels met de onzekere woordenzoekers, okselzweters en knieenknikkers van de nacht, de mannen die minder succes hebben op het liefdespad. Wilt u uw faalangsten overwinnen, of wilt u uzelf en uw dochters behoeden voor Casanova's netten? Gaat u dan kijken. NL/ENG ondertiteld

filmhuis 6 - 23.05 tot 23.50 uur
DJ Polyesta in de foyer - foto Serge Ligtenberg

DJ Polyesta in de foyer - foto Serge Ligtenberg

met  DJ Polyesta

Foyerprogramma: muziek van DJ Polyesta - schrijvers signeren in de bookshop

Tijdens haar reizen naar verre oorden maakte Esta Goossens aka DJ Polyesta kennis met muziek uit alle windstreken. Ze overschrijdt letterlijk en figuurlijk grenzen om de muziek te maken die haarzelf en haar publiek aanspreekt. “I don’t like borders. Borders between styles in music, borders of states, borders between people. It is my wish to cross borders and to take people on a journey around the world.” Een muzikale wereldreis in de foyer van Winternachten.


SIGNEERSESSIES IN DE BOOKSHOP
21.05-21.35: Petina Gappah
22.05-22.35: Junot Diaz, Antjie Krog, Christine Otten
23.55-00.15: Jonathan Safran Foer

foyer theater - 20.00 tot 23.50 uur
Maguaré in de foyer van Theater aan het Spui  - foto Serge Ligtenberg

Maguaré in de foyer van Theater aan het Spui  - foto Serge Ligtenberg

met  Maguaré

Dansend de nacht in: Maguaré

Maguaré heeft zichzelf genoemd naar de trommels die de mensen in het Amazonegebied gebruikten om te communiceren over grote afstanden. Het is goed te horen dat zangeres Paola Marquez haar roots in Colombia heeft. Haar zang wordt gedragen door Afro-Colombiaanse ritmes. Begeleid door vijf blazers, een contrabas, piano, orgel en accordeon beloofd dit een swingende afsluiter van het festival te worden!

foyer theater - 23.50 tot 01.30 uur