| home | over winternachten | mailing | archief | zoek | 
switch to English version of this website
Winternachten - Internationaal literatuurfestival Den Haag - Postbus 63410, 2502 JK Den Haag - Nederland - +31(0)70 3650222 - 
Cees Nooteboom in Reis naar een gedroomd Nederland - foto Serge Ligtenberg

Cees Nooteboom in Reis naar een gedroomd Nederland - foto Serge Ligtenberg

WINTERNACHT 1

Een reis naar een gedroomd Nederland. Dat is het avontuur waaraan onze reizende schrijver Cees Nooteboom zich heeft gewaagd bij de opening van de eerste Winternacht. Daarmee werd een programma gestart op vijf podia met film, literatuur en muziek: Berberse poëzie, schrijvers op het wereldganzenbord, muziek uit Cuba en Guinee Bissau en ontdekkingsreizen in film. Met o.a. Lieve Joris, Alaa Al Aswany, Allard Schröder, Thomas Rosenboom, Adriaan van Dis, Joris Luyendijk, Ian Buruma, Fadma el Ouariachi, Nukila Amal en Abdelkader Benali.

Theater aan het Spui & Filmhuis Den Haag - vrijdag 12 januari 2007 - 20.00 uur
Maarten Asscher, Lieve Joris en Cees Nooteboom - foto Serge Ligtenberg

Maarten Asscher, Lieve Joris en Cees Nooteboom - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Lieve Joris  |  Cees Nooteboom  |  Maarten Asscher (gespreksleider)

Reis naar een gedroomd Nederland

‘Er was eens een tijd die volgens sommigen nog steeds voortduurt. In die tijd was Nederland veel groter dan nu.’ Zo begon Cees Nooteboom ooit een sprookje over Nederland. De zoektocht naar die onbekende en ongekende gebieden zette hij in Winternachten voort in zijn openingstekst over een reis naar het gedroomde Nederland. Lieve Joris ging met hem in gesprek onder leiding van Maarten Asscher. Nederlandstalig.

grote zaal theater - 20.10 tot 21.00 uur
Majid Bekkas en Abdelfettah Houssaini - foto Serge Ligtenberg

Majid Bekkas en Abdelfettah Houssaini - foto Serge Ligtenberg

met  Majid Bekkas

Gnawa Blues met Majid Bekkas

Majid Bekkas vertolkt de gnawa blues. Zoals de blues via de ‘Black Atlantic’ haar eindpunt vond in Amerika, zo zocht gnawa zijn weg door de Sub-Sahara naar Noord-Afrika. “Blues en gnawa delen dezelfde geschiedenis, zij zijn als broers die één moeder hebben: zwart Afrika.” Majid Bekkas weet de oude muzikale waarden van de gnawa meesterlijk te versmelten met hedendaagse muziek. Majid Bekkas bespeelde de guinbri, gitaar en ud, en werd begeleid door percussionist Abdelfettah Houssaini.

grote zaal theater - 21.10 tot 21.30 uur - 22.35 tot 23.00 uur
Atte Jongstra in Gulliver's New Travels - foto Serge Ligtenberg

Atte Jongstra in Gulliver's New Travels - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Nukila Amal  |  Atte Jongstra  |  Rustum Kozain  |  Allard Schröder  |  Bas Heijne (gespreksleider)

Gulliver's New Travels

‘Mijn kleine vriend Grildrig.... Ik kan niet anders concluderen dan dat het merendeel van uw inwoners tot het schadelijkste, en verfoeilijkste ongedierte behoort dat Moeder Natuur ooit heeft toegestaan om zich op het oppervlak van de aarde te begeven’, schreef Jonathan Swift in zijn beroemde ‘reisverhaal’ Gulliver’s Travels. Tegenwoordig is vooral nog de tekenfilm-variant bekend, maar Swift wilde meer dan alleen vermaken. Hij hield zijn lezers een spiegel voor. Nukila Amal (Indonesië), Rustum Kozain (Zuid-Afrika), Atte Jongstra en Allard Schröder zochten nieuwe bestemmingen voor Gulliver. Ze schreven samen Gulliver’s New Travels en brachten deze eigentijdse versie in Winternachten op het toneel in een regie van Carel Alphenaar. Engels- en Nederlandstalig.

grote zaal theater - 21.40 tot 22.25 uur
Reggie Baay, Adriaan van Dis, Cynthia McLeod, Thomas Rosenboom en Paul van der Gaag op Het Wereld Ganzenbord - foto Serge Ligtenberg

Reggie Baay, Adriaan van Dis, Cynthia McLeod, Thomas Rosenboom en Paul van der Gaag op Het Wereld Ganzenbord - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Reggie Baay  |  Adriaan van Dis  |  Cynthia McLeod  |  Thomas Rosenboom  |  Paul van der Gaag (spelleider)

Het Wereld Ganzenbord

In de put of in ’t gevang? Sla een beurt over of vertel je reisverhaal. Adriaan van Dis, Cynthia McLeod, Reggie Baay en Thomas Rosenboom speelden het Wereld Ganzenbord, een risicovolle reis door de wereld, op zoek naar de ideale bestemming. Nederlandstalig.
De eerder aangekondigde deelname van Marjon van Royen kon helaas niet doorgaan. Ze is correspondente in Brazilië, en kon niet naar Nederland komen omdat ze verslag moest doen van de aardverschuiving. Haar plaats werd ingenomen door de Surinaamse schrijfster Cynthia McLeod.

grote zaal theater - 23.05 tot 23.55 uur
Michiel van Kempen, Margot Dijkgraaf en Alaa Al Aswany  - foto Serge Ligtenberg

Michiel van Kempen, Margot Dijkgraaf en Alaa Al Aswany  - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Alaa Al Aswany  |  Michiel van Kempen  |  Margot Dijkgraaf (gespreksleider)

Dat staat als een huis

Nog bijna dagelijks onderwerp van discussie in de Arabische pers: Omaret Yacoubian, de verfilming van de roman van Alaa Al Aswany. Een verhaal over corruptie, fundamentalisme, overspel, drugs, handel en homoseksualiteit. Men spreekt er schande van, maar de bioscopen in Egypte zitten afgeladen vol. De roman over de bewoners van het Yacoubian, een flatgebouw in Caïro, werd in de Nederlandse vertaling gepresenteerd. Schrijver Aswany ging in gesprek met Michiel van Kempen, die in zijn roman Vluchtwegen een kritisch beeld schetst van het leven in een flatgebouw in de heterogene Bijlmermeer. Het gesprek is Engelstalig.

kleine zaal theater - 20.10 tot 21.00 uur
Tino Trimo - foto Serge Ligtenberg

Tino Trimo - foto Serge Ligtenberg

met  Tino Trimo

Tino Trimo

Tino Trimo uit Guinee Bissau speelde met Kaapverdianen, Indonesiërs, Antillianen en Guinese musici en zorgde voor swingende muziek met sprankelende ritmes van het Afrikaanse continent.

kleine zaal theater - 21.10 tot 21.30 uur - 22.35 tot 23.00 uur
Abdelkader Benali in gesprek met Laila Lalami - foto Serge Ligtenberg

Abdelkader Benali in gesprek met Laila Lalami - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Laila Lalami  |  Abdelkader Benali (gespreksleider)

De grote oversteek

Van Tanger naar Europa gaan de harragas. Zij wagen hun leven in gammele bootjes, ze verwachten de vervulling van hun gevaarlijke verlangens aan de overkant van de Straat van Gibraltar. Marokkaanse immigranten, door tegenspoed gedreven tot de meest wanhopige daden, zijn de personages in de roman Hoop en andere gevaarlijke verlangens van Laila Lalami. Schrijver Abdelkader Benali ging in gesprek met deze Marokkaanse schrijfster uit de Verenigde Staten. Lalami is ook bekend van haar weblog moorishgirl.com, en van haar scherpe kritiek op Ayaan Hirsi Ali, zoals die verscheen in The Nation magazine. Engelstalig.

kleine zaal theater - 21.40 tot 22.25 uur
Joris Luyendijk, Rachida Azough, Ian Buruma en Fouad Laroui - foto Serge Ligtenberg

Joris Luyendijk, Rachida Azough, Ian Buruma en Fouad Laroui - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Rachida Azough  |  Ian Buruma  |  Fouad Laroui  |  Joris Luyendijk (gespreksleider)

Op zoek naar de zuivere islam

Onder leiding van schrijver/journalist Joris Luyendijk gingen journaliste Rachida Azough en schrijver/essayist Ian Buruma in gesprek met de Marokkaans/Nederlandse schrijver Fouad Laroui over zijn boek Over het islamisme. Een persoonlijke weerlegging. Hij ontleedt en weerlegt de beginselen van het islamisme als collectieve, politieke en totalitaire godsdienst, die het vrije, individuele geloven blokkeert. Zuiver geloof is wat er overblijft.
Journaliste Rachida Azough nam de plaats in van de eerder aangekondigde Naïma Azough. Nederlandstalig.

kleine zaal theater - 23.05 tot 23.55 uur
Fadma El Ouariachi - foto Serge Ligtenberg

Fadma El Ouariachi - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Abdelkader Benali  |  Khadija al Mourabit  |  Fadma El Ouariachi  |  Alfred Schaffer (gespreksleider)

Berberse poëzie – de opmars van het Tamazight

De voordracht van Fadma El Ouariachi is indrukwekkend. Deze dichteres uit het Rifgebergte schrijft gedichten in het Tamazight, de taal van de Berbers in Noord-Afrika. Ook de jonge, Nederlandse dichteres Khadija al Mourabit schrijft gedichten in deze taal. Ze traden samen op met Abdelkader Benali. Hij las gedichten uit zijn recent verschenen bundel Panacee. Speciaal voor Winternachten vertaalde hij enkele van zijn gedichten in het Tamazight. Ze gingen in gesprek over de betekenis van het gebruik van de Berberse taal in hun werk. In Marokko werd de taal eeuwen uit het publieke leven geweerd, maar krijgt sinds kort steun van de overheid. Programma met Nederlandse vertalingen.

filmhuis 7 - 20.10 tot 21.00 uur
Alfred Schaffer in gesprek met een scholier  - foto Serge Ligtenberg

Alfred Schaffer in gesprek met een scholier  - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met o.a.  Alfred Schaffer (presentator)

Scholieren op ontdekkingsreis in de poëzie

Gespannen en een beetje onwennig zwierven ze door het theater: de scholieren die nog moesten optreden in het festival, en intussen hun ogen uitkeken bij wat hun professionele voorbeelden op het toneel brachten. Dichter Alfred Schaffer presenteerde de Haagse scholieren en hun verse gedichten. Geïnspireerd door een dichter in de klas, films over poëzie of dichters op internet schreven scholieren een gedicht op hun persoonlijke ontdekkingsreis. Georganiseerd door Huis van Gedichten en Winternachten.

filmhuis 7 - 21.10 tot 21.35 uur
Neeltje Maria Min en Frank Starik - foto Serge Ligtenberg

Neeltje Maria Min en Frank Starik - foto Serge Ligtenberg

beluister geluidsopname

met  Anneke Brassinga  |  Neeltje Maria Min  |  F. Starik  |  Alfred Schaffer (gespreksleider)

De laatste reis

Het gebeurt elk jaar wel een paar keer in ons land: een begrafenis waar helemaal niemand op af komt. Nabestaanden zijn er niet of hebben geen interesse in de dode. De kist gaat de grond in onder het toeziend oog van een ambtenaar van de Sociale Dienst. Dat kon zo niet langer, vonden enkele dichters. Nu zorgen ze voor een gedicht bij deze eenzame uitvaarten. Frank Starik, Neeltje Maria Min en Anneke Brassinga over wat poëzie vermag.

Het kind

Er is een moeder in ons leven, zij is
de grond en weet waarom wij zijn geboren,
zij gaat ons overal vooruit, waar zelf
wij nog niet lopen konden - ook
op onbetreden aarde onderwerelds
al was zij daar te rusten neergelegd,
al werd zij honderd en bijkans ons kind.

jij gaat haar na alsof ze heeft geroepen:
Klara, dochter, kom je wordt gemist.
Was er geen mens of dier om mee te spreken?
De staande klok sloeg elk kwartier, cla-
wetterend refrein van stilte. Twaalf weken
ben je wees geweest - twaalf eeuwen?
Rust nu in vrede, wees voorgoed herenigd.

[Anneke Brassinga]

filmhuis 7 - 21.40 tot 22.25 uur

Film: The Amazigh - Al Jazeera ongecensureerd

De Imazighen, vaak Berbers genaamd, zijn de oorspronkelijke bewoners van Noord-Afrika. Zij leefden in een gebied dat zich uitstrekte van de Westelijke Sahara tot Egypte. Waarom wordt de Amazigh in Marokko beschouwd als minderheid en waarom worden zij cultureel, politiek en sociaal uitgesloten? Wat is de toekomst van hun taal? Wat is de toekomst van de Imazighen?
Verenigde Arabische Emiraten, 2004, Arabisch gesproken, Engels ondertiteld. Regie: Mohammed Belhaj.

filmhuis 7 - 23.05 tot 23.55 uur
Beeld van film Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl

Beeld van film Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl

Film: Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl

Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl zijn de zeven kinderen uit een autochtoon Nederlands gezin dat bekeerd is tot de islam. Ze wonen onder de rook van Amsterdam aan de rand van een gekraakt haventerrein. Elke dag ondernemen de kinderen een onnavolgbare ontdekkingstocht in het ruige gebied. Filmer Joost Conijn laat zien hoe de kinderen opgroeien in grote vrijheid, met het gevaar van uitsluiting. Nederlandstalig.

filmhuis 6 - 20.10 tot 21.05 uur
Gerrit van Dijk - foto Serge Ligtenberg

Gerrit van Dijk - foto Serge Ligtenberg

met  Gerrit van Dijk

Satire in de film; de filmkeuze van animatiefilmer Gerrit van Dijk

Zowel nationaal als internationaal geldt Van Dijk als toonaangevend animatiefilmer. Hij beschouwt zijn animatiefilms als ”bewegende schilderijen”, die hem de mogelijkheid bieden het element ‘tijd’ in zijn werk te beïnvloeden. Hij toont een grote maatschappelijke betrokkenheid, zoals blijkt uit Jute (1997) waarin hij zich uitspreekt over destijds controversiële onderwerpen zoals de apartheid en de aanwezigheid van Nederlandse VN-soldaten in Libanon. Gerrit van Dijk toonde een voor Winternachten gemaakte selectie van zijn films en vertelde over de rol van satire in zijn werk. Nederlandstalig.

filmhuis 6 - 21.40 tot 22.30 uur

Film: Op de Komeet (Na kometě)

Op de komeet is een spannende Jules Verne verfilming uit 1970 over een 19e eeuwse rijke Franse luitenant in een Afrikaans land, een meisje dat hem redt van de verdrinkingsdood, slavenhandelaars die een complot voorbereiden tegen de Franse overheersers. Ze worden allen meegezogen door een vreemde planeet. Ver weg van de aarde sluiten de imperialisten en de Afrikanen vrede om in een utopische maatschappij in harmonie samen te leven. Teruggekeerd op de aarde is de vrede snel vergeten. De Tsjechische regisseur Zeman liet zich voor deze film inspireren door oude ansichtkaarten en Victoriaanse etsen en maakte een nog steeds actuele satire op het zinloos geweld in onze maatschappij. Engels ondertiteld.

filmhuis 6 - 22.40 tot 23.50 uur
foto Serge Ligtenberg

foto Serge Ligtenberg

met  DJ Jan  |  Valerie van Leersum en Gerco Aerts

Een interactieve reis

Op zoek naar een boek van de schrijver die je in Winternachten ontdekte, napraten met andere festivalgangers, of even bijkomen. Dat kon in de foyer van het theater. DJ Jan draaide muziek en schrijvers signeerden hun werk bij de bookshop. Beeldend kunstenaar Valerie van Leersum en componist Gerco Aerts bouwden in de foyer een interactieve installatie. Ze nodigden de bezoekers uit om mee te reizen naar Suriname, Marokko en Indonesië, luisterend naar verhalen van een achtergelaten land, een reis, toekomst en verlangens, familie en tradities.

foyer theater - 20.00 tot 23.55 uur
Estrella Acosta - foto Serge Ligtenberg

Estrella Acosta - foto Serge Ligtenberg

met  Estrella Acosta

Estrella Acosta - Cubaanse dansmuziek

Waan je in Cuba op de dansvloer met zangeres Estrella Acosta en haar zes bandleden. Ze speelden “musica campesina”, muziek die is ontstaan tijdens feesten op het Cubaanse platteland, waar werd gezongen en gegeten, en vooral veel gedanst.

foyer theater - 23.55 tot 01.30 uur